Kości na pl. Matejki

14 luty 2020
- Stój! Stop! Koniec pracy! – archeolog Bartłomiej Gruszka krzyczy do operatora koparki. Z ziemi wystaje ludzka piszczel. Wielkie volvo zamiera. Teraz przydadzą się tylko łopaty w poszukiwaniu kolejnych ludzkich szczątków. Przez wieki był tu cmentarz i kościół. 800 lat temu w tym miejscu zaczęła się historia naszego miasta.

Z góry było wiadomo, że podczas budowy parkingu na tyłach pl. Matejki archeolodzy natrafią na ludzkie szczątki. Niewiadomą było, ile ich będzie i w jakim stanie się zachowały. Przecież przez kilkaset lat chowano tutaj ludzi. Zanim postawiono pierwsze domy wokół ratusza, w rejonie pl. Matejki, Kupieckiej i Podgórnej mieszkali pierwsi osadnicy. To tutaj zaczęła się historia naszego miasta. 800 lat temu.

I przez kilkaset lat, wokół stojącego tutaj kościoła pw. św. Jana, grzebano ludzi. Nie znamy dokładnych dat. Nie ma dokumentów.

- Oceniam, że kościół pw. św. Jana istniał już w XII wieku. Prawdopodobnie stał na szczycie wzgórza, bo tak wówczas budowano kościoły – mówi Stanisław Kowalski, były konserwator zabytków, ekspert od średniowiecza. – Prowadzone badania mają olbrzymie znaczenie dla określenia początków dziejów miasta. Bardzo chciałbym, żeby archeolodzy odkryli pozostałości świątyni.

S. Kowalski jest jednak bardzo ostrożny. Kościół św. Jana był drewnianą budowlą. Spłonął w XVI wieku, dlatego szanse na odnalezienie jego resztek są niewielkie. Trzeba to jednak sprawdzić. Ekspert nie jest jednak zdziwiony, że znaleziono tam ludzkie kości.

Przypomnijmy. Magistrat chce w tym miejscu zbudować piętrowy parking na 90 samochodów. Ma on powstać na dwóch podwórkach znajdujących się na różnych poziomach i rozdzielonych murem oporowym. Z wjazdem od ul. Podgórnej i Kupieckiej (wyższy poziom) i od pl. Matejki (niższy poziom). Prace prowadzi firma Exalo. Problem w tym, że wzgórze cmentarne jeszcze w XIX wieku zostało mocno przekopane. Podczas stawiania kamienic, część terenu zniwelowano. Czy można tu jeszcze coś odkryć, co wówczas nie zostało zniszczone?

- Na razie w kilku miejscach znaleźliśmy sporo kawałków kości. Zostały przemieszczone i pomieszane podczas wcześniejszych prac. Na razie nie znaleźliśmy miejsc pochówków – mówi archeolog Sławomir Kałagate ze Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, które nadzoruje prowadzone tutaj prace. Sondażowe wykopy zrobiono w kilku miejscach.

Jednak kiedy w miniony wtorek koparka burząca fragment budowli przy murze oporowym wydobyła na wierzch ludzkie kości piszczelowe, archeolodzy natychmiast wstrzymali pracę ciężkiego sprzętu i w ruch poszły łopaty. Ostrożnie odsłaniając kolejne warstwy ziemi, wydobywali kolejne szczątki: piszczele, fragment miednicy, zęby, dolną żuchwę z uzębieniem, kości przedramienia, kręgi, fragmenty czaszki...

- Może to być miejsce pochówku. Musimy ten fragment dokładnie przekopać – mówi B. Gruszka. A to oznacza, że mało realny staje się termin oddania parkingu do użytku, zaplanowany na sierpień tego roku. Konserwator zabytków już wydał nakaz przebadania całego terenu.

- Dzisiaj trudno ocenić, jakie to spowoduje opóźnienia. Może miesiąc, a może pół roku. To w dużej mierze zależy od tego, co w ziemi znajdą archeolodzy – komentuje Monika Krajewska, zastępca dyrektora departamentu inwestycji.

 

Tomasz Czyżniewski

wybierz swoje
Barcikowice sołtys Franciszek Kosidło Franciszek Kosidło
Drzonków sołtys Renata Woźniak Renata Woźniak
Jany i Stożne sołtys Monika Turzańska Monika Turzańska
Jargoniewice sołtys Elżbieta Świercz Elżbieta Świercz
Jeleniów sołtys Wojciech Bortnowski Wojciech Bortnowski
Kiełpin sołtys Aneta Walczak Aneta Walczak
Krępa sołtys Janusz Sikora Janusz Sikora
Łężyca sołtys Jolanta Rabęda Jolanta Rabęda
Ługowo sołtys Agnieszka Głuska Agnieszka Głuska
Nowy Kisielin sołtys Andrzej Zalewski Andrzej Zalewski
Ochla sołtys Aleksander Kosowicz Aleksander Kosowicz
Przylep sołtys Mieczysław Momot Mieczysław Momot
Racula sołtys Mirosława Jabłonka Mirosława Jabłonka
Stary Kisielin sołtys Krystyna Koperska Krystyna Koperska
Sucha sołtys Ireneusz Rypson Ireneusz Rypson
Zatonie i Marzęcin sołtys Krzysztof Sadecki Krzysztof Sadecki
Zawada sołtys Jan Smoter Jan Smoter
Zielona Góra prezydent Janusz Kubicki Janusz Kubicki